رهامعیری

انتصاب‌های فامیلی، یکی از پاشنه‌های آشیل دولت سیزدهم است و هنوز جنجال رسانه‌ای انتصاب داماد علیرضا زاکانی به عنوان مشاور شهرداری تهران و لغو این موضوع به‌دلیل اعتراضات به پایان نرسیده، که یک داماد دیگر در یکی از حساس‌ترین شرکت‌های فرهنگیان چندین پست گرفت تقریبا سکاندار صندوق ذخیره فرهنگیان شده است. در اردیبهشت امسال بود که  حمیدرضا نجف‌پور کُردی، مدیرعامل صندوق ذخیره فرهنگیان، طی حکمی «حمید باقرنژاد» را به عنوان معاون مالی و سرمایه انسانی منصوب کرد.

حمید باقرنژاد که در حال حاضر سمت نایب رییسی هیات مدیره صندوق ذخیره فرهنگیان را نیز بر عهده دارد، دانش‌آموخته کارشناسی حسابداری و کارشناسی ارشد مهندسی آینده پژوهی است. وی پیش‌تر همچنین عضویت هیات مدیره و معاون اداری و مالی شرکت داروسازی سها (سهامی عام)، مدیرکل برنامه‌ریزی و مطالعات راهبردی سازمان تدارکات پزشکی، سرپرست اداره کل ارزیابی عملکرد و حسابرسی داخلی سازمان تدارکات پزشکی، مدیرکل حوزه ریاست و دبیر هیئت مدیره سازمان تدارکات پزشکی، مدیر طرح و توسعه معاونت فناوری‌های زیستی و… را در کارنامه اجرایی خود دارد.  این سوابق کاری که بیشتر در بُعد اقتصادی است، نشان از یک تهدید بزرگ برای صندوقی دارد که سال‌هاست سایه دولت را برروی سر خود احساس کرده و صدها هزار فرهنگی و تشکل‌های صنفی آن با چنگ و دندان این خصوصی بودن این صندوق که میلیاردها تومان در ماه گردش مالی دارد را حفظ کرده‌اند. همچنین یک منبع آگاه در هیات مدیره این صندوق به «آرمان امروز» گفته است که آقای باقرنژاد پس از چند ماه از انتصابشان، مدارک تحصیلی مرتبط خود را به این مسئولان تحویل نداده و در این زمینه شک و شبهه وجود دارد.

قرارداد عجیب چند روز پس از انتصاب

هنوز چند روز از انتصاب باقرنژاد نگذشته بود که طبق اسناد نماینده ویژه وزیر آموزش پرورش در یک توافق عجیب و سوال بر انگیز موافقت خود را با فروش زمین ۲۵ هکتاری شرکت (پتروشیمی) شیمیایی لاوان متعلق به صندوق ذخیره فرهنگیان با ارزش تقریبی ۵۰۰۰ هزار میلیارد تومان به هلدینگ خلیج فارس را اعلام کرد. زمین ۲۵ هکتاری شرکت (پتروشیمی) شیمیایی لاوان و متعلق به صندوق ذخیره فرهنگیان که یکی از باارزشترین زمین های موجود در منطقه انرژی عسلویه با اسکله و ساحل اختصاصی است با پیگیری حمید باقرنژاد نماینده تام الاختیار وزیر آموزش و پرورش در صندوق ذخیره فرهنگیان و علیرضا بابازاده مدیرعامل پتروفرهنگ به دولت واگذار می‌شود. این درحالی است که فارغ از قیمت بسیار بالای این شرکت، بیش از ۱۰ هزار میلیارد ریال در سنوات گذشته برای راه اندازی لاوان هزینه گردیده است.

ملاک این انتخاب چه بود؟ 

در این شرایط یک کارشناس آموزشی و عضو تشکل‌های صنفی معلمان به «آرمان امروز» می‌گوید: «۱۲ تا ۱۵ سمت اقتصادی برای آقای باقرنژاد به‌عنوان داماد وزیر آموزش و پرورش ثبت شده و با توجه به حساسیت‌های فرهنگیان برروی این صندوق و حجم مالی بسیار بالای صندوق ذخیره فرهنگیان که هم به‌صورت ماهیانه و روتین وارد این صندوق و چرخه اقتصادی می‌شود، هزاران میلیارد تومان گردش مالی آن است و  آیا این فرد و با این رزومه و سابقه کاری، مناسب این پست و این حجم از مسئولیت‌ها است؟‌ محمدرضا نیک نژاد در ادامه صحبت‌هایش می‌افزاید: باید از وزیر پرسید که ایشان (آقای باقرنژاد) را چگونه ملاک انتخاب برای صندوق ذخیره فرهنگیان قرارداده است. به‌نظر می‌آید مانند سابق، اینگونه افراد مدتی در راس کار قرار می‌گیرند و با تصمیماتی که از سوی مشاوران گرفته می‌شود و کار بر دوش مدیران زیر دست است، آنها درآمدهای هنگفتی نصیب خود و افراد بالا دستی می‌کنند.

وی در ادامه صحبت‌هایش خاطر نشان می‌کند: متاسفانه صندوق ذخیره فرهنگیان از گذشته نیز به‌صورت ملوک الطوایفی اداره شده، یعنی عموما هر وزیر آموزش و پرورشی که به سر کار آمده، برادار یا اقوام درجه یک خود را یا رئیس هیات مدیره کرده یا عضوی اصلی از این مدیریت صندوق شده، یا مثلا آقای نوری برخلاف شعارهای خود در جلسه رای اعتماد مجلس و حتی شعارهای شایسته سالاری آقای رئیسی در انتخابات ریاست جمهوری، داماد خود را بر مسند یکی از حساس‌ترین مراکز اقتصادی آموزش و پرورش گذاشته است. به هر حال حساسیت‌هایی که فرهنگیان در یکی، دو دهه گذشته برروی صندوق ذخیره فرهنگیان داشته‌اند، احتمالا خود را به‌زودی در شکل و شمایل اعتراض نشان می‌دهد. آنها تاکید دارندکه صندوق همچنان خصوصی بماند و از آن چارچوب دولتی خارج شود، چون وقتی این صندوق دولتی ‌شود، با حجم سرمایه‌‌ای که در آن وجود دارد ، نقطه‌ای برای سواستفاده خواهد شد. کما اینکه در حال حاضر دولت‌ها زیر بار سهم خود در صندوق ذخیره نمی‌روند و به صندوق پول پرداخت نمی‌کنند. یک معلم وقتی حقوق او به صورت روتین و ماهیانه کسر و به حساب صندوق واریز می‌شود، قرار است که سودی شامل این مبلغ سرمایه‌گذاری نصیب معلم شود و در عین حال بنا براساسنامه و وعده دولت در زمان افتتاح این صندوق، قرار است که بر اساس همان میزانی که معلمان پرداختی دارند دولت نیز همین مبالغ را به صندوق پرداخت کند و سود هر دو مبلغ به حساب معلم واریز گردد، اما بیش از یک دهه است که دولت‌ها زیر بار پرداخت سهم خود نمی‌روند و دولت‌های نهم تا سیزدهم هیچ مبلغی را به‌عنوان سهم خود و بدهی‌شان به صندوق پرداخت نکرده‌اند. در حال حاضر نیز اینگونه انتخاب توسط افرادی که به وزرا و دولت نزدیک هستند در امور صندوق، خواسته‌ها و مطالبات فرهنگیان را کُند می‌کند و باعث می‌شود که معلمان به خواسته‌های مالی خود در صندوق ذخیره فرهنگیان نرسند.

مدارک تحصیلی را بازبینی کنید

نیک نژاد با اشاره به اینکه  با نگاهی به روزمه آقای باقرنژاد، در خواهیم یافت که اصلا مدارک او، خیلی همسان با آن چیزی که نیاز صندوق ذخیره فرهنگیان است، مرتبط نیست این امر در حال تبدیل شدن به یک سنت است، می‌افزاید: افراد بنا به نزدیکی‌شان به مراکز قدرت پست‌های مدیریتی را کسب کنند، نه به‌دلیل تخصص‌شان. حالا یکی از مطالبات معلمان راستی آزمایی مدارک تحصیلی آقای یوسف نوری، وزیر آموزش و پرورش است و خیلی‌ مدارکشان با وزارت آموزش و پرورش همخوانی ندارد. داماد ایشان نیز خیلی مدارکشان با این موضوع مرتبط نیست و این مشکلات برای صندوقی که صدها هزار معلم عضو آن هستند و چشم به سودی که از این صندوق به آنها می‌رسد، مناسب نیست، ولی با توجه به حجم بالای سرمایه‌گذاری‌ها، این صندوق شرکتی سودده است، اما تاکنون چیزی نصیب فرهنگیان نشده است. یک معلم وقتی بازنشسته می‌شود از یک سرمایه‌گذاری سی ساله مبلغ حدود ۱۵ تا ۲۰ میلیون تومان به آنها پرداخت می‌شود و بعد از او، نیروهای جدید با حق پرداخت بالاتر از حقوق جایگزین می‌شوند. در اوج فشارهای اقتصادی کشور با تمام ناکارآمدی‌های که مدیریت صندوق داشته است، صندوق ذخیره فرهنگیان آسیب ندیده، آن‌هم به‌دلیل ورود میلیاردها تومان به‌صورت ماهیانه به این صندوق. ورود آقای باقری نژاد به‌عنوان داماد وزیر و از طرف دیگر نزدیک شدن هیات مدیره این شرکت به راس مدیریت این صندوق و دولت، شبهه تبانی را در ذهن معلمان به‌وجود خواهد آورد.

نقشه برای دولتی کردن این صندوق

هیات وزیران در هفتم خرداد‌ماه ۱۳۷۴ با مصوبه موسسه اقتصادی ذخیره فرهنگیان و ثبت آن در اداره ثبت شرکت‌ها، عملا از همان زمان فعالیت اقتصادی این صندوق آغاز شد. البته هدف اصلی احداث این صندوق، ارتقاء وضعیت معیشتی فرهنگیان در زمان بازنشستگی با تشویق و ترغیب به مشارکت فعال در زمان اشتغال‌شان بود که معلمان عضو این صندوق با کسر و واریز پنج درصد از حقوق ماهیانه خویش به صندوق قرار بر این بود که اندوخته‌ای را برای دوران بازنشستگی داشته باشند و به موازات این پرداختی‌ها، دولت نیز مشابه سرمایه معلمان را به صندوق واریز نماید. مجموعه‌ آورده‌های دولت که متاسفانه به‌ هیچ عنوان تاکنون عملا تحقق پیدا نکرده یا بهنگام نبوده، به ۱۰ هزار میلیارد تومان هم نمی‌رسد، در حالی‌که آورده معلمان با کسر پنج درصد از حقوق‌شان، حدود یک‌هزار میلیارد تومان بود و با فعالیت‌های جانبی به ۱۰ هزار میلیارد تومان و سپس به ۶۰ هزار میلیارد تومان رسیده است. همین امر موجب شده که امروز دولت بنای این را داشته باشد که با کمک مجلس، این صندوق خصوصی را دولتی نماید. صندوق ذخیره فرهنگیان هیچگاه دولتی نبوده، به‌عنوان مثال شکواییه‌هایی که هر از چند گاهی اعضای آن به دیوان عدالت اداری می‌بردند و در این دیوان رسیدگی می‌شد، خود نمونه بارزی از ساختار خصوصی آن است. در این میان، نزدیک به ۲۶ سال دولت به تعهدات خود عمل نکرده و سهم دولت قرار بود به حساب صندوق واریز شود که متاسفانه هیچگاه بهنگام واریز نشده و همیشه با مشکلاتی همراه بوده است. قبل از اینکه حقوق معلمان واریز شود، پنج درصد از حقوق‌شان به‌عنوان سهم اعضا وارد صندوق می‌شد و مشابه همان مبلغ را نیز دولت واریز می‌کرد که این سهم‌گذاری به‌هنگام صورت نمی‌گرفت.