✅ فرمول جدید دریافت یارانه و کالابرگ | چه کسانی حذف می‌شوند؟

پس از سال‌ها انتقاد از ناکارآمدی دهک‌بندی سنتی، فرمول جدیدی برای دریافت یارانه و کالابرگ
اجرایی شده است که تمرکز اصلی آن بر درآمد واقعی خانوار است.
در این گزارش بررسی می‌کنیم در فرمول جدید یارانه و دهک‌بندی، چه افرادی از دریافت یارانه حذف می‌شوند.

به گزارش بانک اول، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اعلام کرده است که
فرمول جدیدی برای پرداخت یارانه‌ها جایگزین دهک‌بندی سنتی خواهد شد.
این تغییر، پس از حذف گسترده یارانه‌ها در ماه‌های اخیر و انتقادهای فراوان نسبت به
دقت معیارهای پیشین، با هدف سنجش واقعی توان مالی خانوارها طراحی شده است.

❌ مشکلات دهک‌بندی سنتی

بیش از یک دهه از اجرای دهک‌بندی یارانه‌ها می‌گذرد، اما این روش همواره با انتقاد کارشناسان
مواجه بوده است. بسیاری معتقدند شاخص‌های فعلی، تصویر دقیقی از وضعیت معیشتی خانوارها ارائه نمی‌دهد.
حذف گسترده یارانه‌ها نیز این پرسش را جدی‌تر کرده است که آیا دهک‌بندی سنتی واقعاً توان مالی مردم را نشان می‌دهد؟

احمد میدری با انتقاد صریح از روش فعلی بیان کرده است:
«تصور ثروتمند بودن همه ۲۷ میلیون نفر در سه دهک بالای درآمدی اشتباه است و بسیاری از این افراد لزوماً مرفه نیستند.»
بر همین اساس، آیین‌نامه جدید برای تصویب به هیئت دولت ارسال شده است.

✅ ویژگی‌های فرمول جدید یارانه و کالابرگ

بر اساس آیین‌نامه پیشنهادی وزارت کار، دهک‌های ۸، ۹ و ۱۰ به‌طور کلی کنار گذاشته شده‌اند
و به‌جای آن، وضعیت اقتصادی خانوار با شاخص‌های دقیق‌تری بررسی می‌شود.

• درآمد خالص خانوار پس از کسر مالیات و هزینه‌های ضروری
• تعداد اعضای خانوار و میزان نیاز معیشتی
• هزینه‌های واقعی زندگی شامل مسکن، خوراک و حمل‌ونقل
• تفاوت هزینه‌های زندگی بین تهران و سایر شهرها

در این مدل، ممکن است خانواری با درآمد ظاهراً بالا اما هزینه‌های سنگین،
همچنان مشمول دریافت یارانه باشد و برعکس،
افرادی با درآمد کمتر که قبلاً در دهک‌های بالا قرار داشتند
حمایت بیشتری دریافت کنند.

🧮 مثال عملی از فرمول جدید

به‌عنوان نمونه، یک خانواده مستأجر در تهران با درآمد ماهانه ۴۰ میلیون تومان،
پس از کسر هزینه‌های ضروری مانند اجاره و خوراک،
ممکن است در گروه متوسط یا حتی کم‌درآمد قرار گیرد.
این رویکرد برخلاف سیستم قبلی، توان واقعی خانوار برای تأمین معیشت را معیار قرار می‌دهد.

📊 جدول نمونه ارزیابی یارانه بر اساس فرمول جدید

در مجموع، فرمول جدید یارانه‌ها تحولی اساسی در نظام حمایتی کشور محسوب می‌شود.
تمرکز بر درآمد واقعی و هزینه‌های زندگی، می‌تواند نابرابری‌های ناشی از دهک‌بندی سنتی را کاهش داده
و حمایت هدفمندتری از خانوارهای نیازمند ایجاد کند.