حقوق جایگزین مهریه: افزایش شروط ضمن عقد + حذف تدریجی زندان برای مهریه‌های سنگین

هم‌زمان با تغییر رویکرد قانون‌گذار، زنان ترجیح می‌دهند امنیت خود را نه با مهریه‌های بالا، بلکه با شروط ضمن عقد تأمین کنند. اکبر منفرد، وکیل پایه‌یک دادگستری و استاد دانشگاه، مهریه را مالی توصیف کرد که مرد هنگام عقد به همسرش می‌پردازد یا مکلف به پرداخت آن می‌شود. این هدیه، ریشه در صداقت (صداق) دارد و در قرآن با واژه نحله (هدیه بی‌توقع، مانند زنبور عسل) توصیف شده است؛ مهریه کاملاً متعلق به زن است.

بر اساس آخرین اصلاحات قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی از سال ۱۴۰۲، زندان برای مهریه بیش از ۱۱۰ سکه حذف نشده اما محدودتر شده است. اگر مرد توان مالی داشته باشد و تا سقف ۱۱۰ سکه پرداخت نکند، بازداشت می‌شود؛ اما در صورت احراز ناتوانی مالی توسط دادگاه، زندانی نمی‌شود و پرداخت مهریه بر اساس استطاعت و به‌صورت اقساط طولانی تعیین خواهد شد. فلسفه قانون از مجازات بدهکار به سمت جبران مالی منصفانه تغییر کرده است.

مهریه‌های بالاتر از ۱۱۰ سکه نیز تنها در صورت اثبات توان مالی زوج قابل مطالبه است؛ یعنی صرفاً در صورتی که دارایی یا املاک معتبری به نام مرد وجود داشته باشد. از اواخر ۱۴۰۲، تمام مهریه‌ها جهت جلوگیری از مهریه‌های صوری باید در سامانه ثبت ازدواج (سیاح) به‌صورت رسمی و الکترونیکی ثبت شوند.

تغییرات کلیدی مهریه از ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۴

حقوق جایگزین مهریه: شروط ضمن عقد

• وکالت در طلاق: حق طلاق برای زن
• حق اشتغال و تحصیل: بدون نیاز به اجازه شوهر
• حق خروج از کشور: بدون اجازه همسر
• تنصیف اموال: نصف دارایی‌های دوران مشترک پس از طلاق (درخواست مرد)
• جلوگیری از ازدواج مجدد: مرد بدون اجازه همسر اول حق ازدواج دوم ندارد
• تعیین محل سکونت و حضانت: توافق بر سر فرزند و محل زندگی

نکات کلیدی تغییرات ۱۴۰۴

• فلسفه مهریه: از مجازات به جبران منصفانه تغییر کرد
• مهریه غیرنقدی: سهام، بیمه، زمین با ثبت ارزش ریالی
• آموزش پیش از عقد: الزامی برای آگاهی از حقوق
• پیامد اجتماعی: کاهش زندانیان مهریه و دعاوی طلاق
• حقوق زنان: امنیت از طریق شروط پایدارتر
• نظرات خودتون رو در پایین خبر بگین